ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಶೋಕ ಮರಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವೇಕೆ – ಯಾಕೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಗೊತ್ತಾ?

ಸೀತೆ ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅಶೋಕವನದಲ್ಲಿ ಅಶೋಕ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಳು ಎಂಬುದು ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಒಂದು ಪ್ರಸಂಗ. ಆದರೆ ಭಿಲ್ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಜನರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಕಥೆಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಆಯಾಮವಿದೆ. ಅದೇನೆಂದು ಇಂದಿನ ‘ಜನಪದ ರಾಮಾಯಣ’ದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯೋಣ ಬನ್ನಿ.

ಸೀತೆಯು ರಾವಣನಿಂದ ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಡುವ ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಭಿಲ್ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಸಶೋಕ ಎಂಬ ನರಭಕ್ಷಕ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಮಧ್ಯಭಾರತದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ದಾರಿಹೋಕರನ್ನು ಕೊಂದು ಆಹಾರವಾಗಿ ಸೇವಿಸಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದನು. ಒಂದು ದಿನ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಕಾಡಿನ ಮಧ್ಯೆ ನಡೆದಾಗ, ಸಶೋಕನು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಗುಡಿಸಲನ್ನು ಕಂಡನು, ಆ ಗುಡಿಸಲಿನ ಹೊರಗೆ ಒಬ್ಬ ಸನ್ಯಾಸಿ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದನು. ಪ್ರಶಾಂತ, ಚಲನರಹಿತ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಇರುವ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಅವನು ಹಿಂದೆಂದೂ ನೋಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೈಮರೆತಂತೆ ತೋರುತ್ತಿದ್ದ ಋಷಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸಶೋಕನೊಳಗೆ ಏನೋ ಕಲಕಿದಂತಾಯಿತು. ಪರಿಣಾಮ ಆತ ಋಷಿಯೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು.

ಋಷಿಯ ಬಳಿ ಬಂದ ಸಶೋಕ, ‘ನೀವೇಕೆ ತುಂಬಾ ಶಾಂತರಾಗಿರುತ್ತೀರಿ, ನಾನೇಕೆ ನಿಮ್ಮಂತಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು. ಆಗ ಕಣ್ಣು ತೆರೆದ ಋಷಿ, ‘ಯಾರ ಮಗ ನೀನು? ನಿನಗೆ ಏನು ಬೇಕು’ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಸಶೋಕ, ‘ನಾನು ಸಶೋಕ, ನರಭಕ್ಷಕ’ ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದ. ‘ನಾನು ಜನರನ್ನು ಕೊಂದು ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ತಿನ್ನುತ್ತೇನೆ. ಜನರು ನನಗೆ ಭಯಪಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನಾನು ಇದರಿಂದ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ನೀವು.. ನೀವು ಪ್ರಪಂಚದಿಂದಲೇ ಮೈಮರೆತಂತೆ ಕಾಣುತ್ತೀರಿ. ನಾನೂ ನಿಮ್ಮಂತೆಯೇ ಇರಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದರು.

ಆಗ ಮುಗುಳ್ನಕ್ಕ ಋಷಿ, ‘ನಿಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ನೀವು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ನನಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ನೀವು ಕೇಳಿದ್ದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದು ತಕ್ಷಣವೇ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದ. ಆಗ ಮರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ ಸಶೋಕ ‘ಅಂತಹ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ನನ್ನನ್ನು ಕಂಡು ಭಯದಿಂದ ಓಡಿಹೋಗುವ ಜನರು ಪುನಃ ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾರೆಯೇ?’ ಎಂದು ಕೇಳಿದ. ಆಗ ಋಷಿ, ‘ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಕಳೆಯಿರಿ’ ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಆಗ ‘ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಏನುಬೇಕಾದರೂ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧ’ ಎಂದ ಸಶೋಕ ಋಷಿಯ ಕಾಲಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನಾನು ಈ ರೀತಿ ಬದುಕಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಗೋಗರೆಯುತ್ತಾನೆ. ‘ಒಳ್ಳೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗು’ ಎಂದು ಸಶೋಕನನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿದ್ದ ಋಷಿ, ‘ನಿಮ್ಮ ಸಮಯ ಬರುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಿರಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ನೀವು ಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಮರವಾಗಿ ಹುಟ್ಟುವಿರಿ, ಅಲ್ಲಿ ರಾಮನ ಅಪಹರಣಕ್ಕೊಳಗಾದ ಸೀತೆ ನಿಮ್ಮ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ’ ಎಂದು ತಪಸ್ಸು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಋಷಿ ಮುಂದುವರಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ‘ಒಂದು ದಿನ ಹನುಮಂತ ವಾನರನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಗೆ ರಾಮನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ತಿಳಿಸುವಾಗ ಅವನು ನಿಮ್ಮ ಕೊಂಬೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದೊಡನೆ ಸೀತೆಯ ಸಂಕಟ ಮತ್ತು ದುಃಖವು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಪಾಪಗಳೂ ತೊಳೆದು ಹೋಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ದುಃಖವು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ’ ಎಂದು ವರ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

ನಂತರ ಸಶೋಕನು ಋಷಿಯ ಮುಂದೆ ವಂದಿಸಿ ‘ನಾನು ಆ ದಿನಕ್ಕಾಗಿ ಕಾತುರದಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಋಷಿಯು,’ನೀವು ದುಃಖವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಮರ ಅಶೋಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತೀರಿ’ ಎಂದು ಆಶೀರ್ವದಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಶೋಕ ವೃಕ್ಷವು, ಅದರ ಆಳವಾದ ಹಸಿರು ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಕಡುಗೆಂಪು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸೀತೆ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿದ್ದರಿಂದ ಅಶೋಕ ಮರವು ದುಃಖವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ನಂಬಿಕೆ ಬಂದಿದೆ.